وقتی دندان کودک پوسیده میشود اغلب دانستن علت آن برای والدین مهم است. والدین در ذهنشان عوامل مختلفی که ممکن است باعث پوسیده شدن دندان کودک باشد را مرور میکنند حتی ناخودآگاه شروع به مقایسه با بچه های دوروبرشان میکنند. در بسیاری مواقع این سوال را از والدین میشنویم که “بچه ای را میشناسم که اصلا مسواک نمیزند ولی دندانهایش پوسیده نشده است! چرا بچه من با وجود مسواک زدن چند پوسیدگی در دهانش دارد؟!”
والدین بسیاری مایل هستند بدانند آیا جنس دندان کودک در پوسیده شدن دندان او موثر است؟
در مورد این سوال بهتر است اول به دلیل پوسیده شدن دندان بپردازیم. پوسیدگی دندان به علتهای مختلفی ایجاد میشود و مهمترین آن این است که کودک چه تغذیهای دارد؟ اگر کودک تمایل زیادی به شیرینیجات و نوشابهها و نوشیدنی های گاز دار دارد ، اگر کودک بدغذا است و بسیاری از مواد غذایی را مصرف نمیکند و یا اگر کودک عاداتی مثل نگه داشتن آبنبات در دهان یا خوردن چایشیرین دارد اینها ریسک پوسیده شدن دندان را به شدت افزایش میدهند.
اگر کودک خردسال مصرف شیر شبانه را بیش از یکسالگی ادامه دهد ریسک پوسیده شدن دندانهای او بسیار بالا خواهد بود.
بجز بحث تغذیه، بهداشت دهان کودک یعنی مرتب مسواک زدن و نخ دندان کشیدن بعد از سه سالگی از موارد مهم است. شاید کودک شما مسواک بزند ولی بعد از سه سالگی نخ دندان کشیدن را شروع نکرده باشد در این صورت مسلما فواصل دندانها در معرض خطر پوسیدگی قرار خواهند داشت چون برای تمیز کردن بیندندانها به نخ دندان نیاز داریم. مسواک زدن باید حتما روزی دوبار انجام شود و هر روز جزو برنامه های مراقبتی کودک باشد. مسواک زدن نامرتب مسلما تاثیر مناسب نخواهد داشت. مسواک زدن باید با کمک والدین باشد. کودکان به تنهایی قادر به تمیز کردن کامل دندانها نیستند.
از نظر وراثت، ارث نقش پررنگی در پوسیده شدن دندانها ندارد و عوامل محیطی هستند که تعیین کننده هستند . درست است که ترکیبات بزاق و شکل فک و دندانها و حتی ویژگیهای مینای دندان از طریق ژنتیک منتقل میشود ولی در پوسیدگی دندان کودک عوامل محیطی مثل تغذیه و بهداشت و ویتامین های مورد نیاز بدن هستند که حرف اول را میزنند.
اگر میبینید کودکی اصلا مسواک نمیزند ولی دندانهای پوسیده ندارد محتملترین پاسخ این است که شاید کودک پوسیدگیهایی در دهان دارد ولی هنوز به مرحله درد نرسیده است و یا به آنها توجه نشده است و یا ممکن است در آینده خیلی زود دچار پوسیدگی شود.
البته بجز بحث پوسیدگی این مطلب را در نظر داشته باشید دهان و دندانی که اصلا شسته و تمیز نشده باشد احتمالا باعث بوی بد میشود! دندانهایی که مسواک زده نشوند مثل انسانی که حمام نرود بالاخره باعث دردسر میشوند! پس بهتر است بجای استناد به مثالهایی که عمق واقعیت را نمیدانیم به آموزش صحیح مسواک زدن و تشویق کودک و همراهی او برای مسواک زدن بپردازیم.