اگر شما کودک اتیستیک دارید برای ما قابل درک است که روزانه با چالشهای زیادی مواجه هستید و شاید دندانهای کودک در مراحل بعدی مواردی باشد که شما به آن توجه کردهاید. شاید شما به عنوان والدین کودک اتیستیک میدانستید که باید بهداشت دهان کودک را رعایت کنید ولی انرژی شما یا شرایط کودک اجازه انجام اینکار را به شما نمیداده است. ممکن است دندانهای کودک شما پوسیده باشد ولی شما نمیدانید کودک درد دارد یا نه و هربار که دستش را به دهانش میبرد یا دست شما را میگیرد و داخل دهانش میبرد شما دچار نگرانی و عذاب وجدان میشوید که آیا کودک درد دندان میکشد؟
اگر شما برای مسواک زدن کودک مبتلا به اتیسم خود هر شب دچار چالش هستید و بیقراری شدید کودک شما را خسته کرده است، اگر اینقدر کارهای مختلفی که باید برای او انجام دهید زیاد است که دیگر انرژی برای مسواک زدن مرتب او ندارید، اگر شما از روزی که متوجه اتیسم در کودک خود شدهاید به قدری ذهنتان درگیر بوده است و نگران آینده بودهاید که از بهداشت دهان او غافل شدهاید میخواهیم به شما بگوییم که اینها موارد مشترکی است که همه والدینی که کودک اتیستیک دارند با آن مواجه هستند و شما تنها نیستید.
ما قصد داریم در این مطلب مواردی که در زمینه مراقبت بهداشتی و درمانی کودک اتیستیک به شما کمک میکند را بیان کنیم و در صورتی که نیاز به مشاوره برای درمان دندانهای کودک اتیستیک خود دارید میتوانیم پاسخگوی سوالات شما باشیم.
- نکته اول: اگر شما زود و به موقع به دندانپزشک متخصص کودکان مراجعه کنید با کارهای پیشگیری مانند فلورایدتراپی منظم به درجات زیادی میتوان از پوسیده شدن دندانهای کودک جلوگیری کرد و یا پوسیدگی ها را در مراحل اولیه متوقف کرد.
- نکته دوم: کودکان اتیستیک به جاهای آشنا واکنش بهتری نشان میدهند برای همین اگر یک دندانپزشک متخصص کودکان ثابت برای کودک خود داشته باشید به مرور با آن محیط انس میگیرد و واکنشهای بهتری خواهد داشت.
- نکته سوم: برخی از کودکان اتیستیک صداها را بلندتر میشوند و نور و صدا که در دندانپزشکی هم به وفور وجود دارد برای آنها آزار دهنده است و باید مورد توجه قرار بگیرد.
- نکته چهارم: قطعا مسواک زدن برای بعضی کودکان اتیستیک چالش برانگیز است ولی با صبوری و بدون دعوا کردن یا دادزدن بر سر کودک با میزان خیلی کم خمیردندان تا حد امکان اینکار را انجام دهید حتی اگر موقع مسواک زدن از فرد دیگری کمک بگیرید که به آرامی دست و پای کودک را نگه دارد هیچ اشکالی ندارد.
- نکته پنجم: اگر کودک شما لقمه غذا را در دهانش به مدت طولانی نگه میدارد باعث تشدید و تسریع پوسیده شدن دندانها میشود و لقمه را باید از دهان او خارج کنید یا او را وادار به قورت دادن لقمه کنید.
- نکته ششم: رژیم غذایی کودک بسیار مهم است. نوشابههای گاز دار و مواد قندی مانند شکلاتها و آبنبات ها و چیپس ها و پفک ها پوسیده شدن دندانهای کودک را تسریع میکنند.
- نکته هفتم: خمیر Gc tooth mousse یک ترکیب کازئین فسفوپپتید و فسفات کلسیم آمورف دارد میتواند برای مصرف خانگی استفاده شود و برای پیشگیری از پوسیدگی خیلی موثر است.
- نکته هشتم: از حضور کودک در محیط دندانپزشکی نترسید و حتما او را به دندانپزشکی ببرید اگر کودک شما جیغ میکشد یا حرکات ناگهانی دارد و بیقرار است حتما با پرسنل در میان بگذارید که وقتهایی را به شما بدهند که کودک کمتر معطل شود یا کمتر در مواجهه با سایر کودکان باشد.
- نکته نهم: اغلب درمان دندان این کودکان در شرایط آرامبخشی یا بیهوشی انجام میشود در انتخاب مرکزی که اینکار را انجام میدهید دقت کنید که حتما متخصص بیهوشی باتجربه و تجهیزات کافی وجود داشته باشد و نگران تاثیر داروهای بیهوشی بر مغز کودک نباشید، اگر اینکار درست و تحت نظر متخصص بیهوشی انجام شود هیچ تاثیر منفی بر مغز و توانایی های کودک نخواهد داشت و زحمات شما برای بهبود وضعیت کودک محفوظ خواهد ماند.
- نکته دهم: اغلب کودکان اتیستیک گفتار درمانی میروند و برای کنترل حرکات ناگهانی خود تحت درمان هستند روشهای آرامبخشی و بیهوشی به دلیل اینکه هیچگونه فشاری بر کودک وارد نمیشود برای آرامش کودک و نترسیدن او و حفظ پیشرفتهای گفتار درمانی و درمانهای انجام شده برای او بسیار کاربردی و مناسب هستند .
- نکته یازدهم: اتیسم یک تفاوت است وکودکان اتیستیک تواناییهای مختص به خودشان را دارند پس نباید باعث خجالت شما باشد. اتیسم را انکار یا کتمان نکنید. حتی اگر کودک شما در طیف اتیسم قرار دارد و یا حتی اگر فقط بیشفعالی دارد آن را با دندانپزشک متخصص کودکان در میان بگذارید.
- نکته دوازدهم: استفاده از ترمیمهای با استحکام بالا و روکشهای فلزی برای درمان دندانهای کودک اتیستیک از ضروریات میباشد و در این زمینه به دندانپزشک خود اعتماد کنید.
- نکته سیزدهم: کودکان اتیستیک گاهی دچار بیشحسی هستند و بردن دست به داخل دهان و لمس بافتهای دهان ممکن است به دلیل دندان درد نباشد ولی گاهی اگر کودک نمیتواند درست صحبت کند با بیقراری، ضربه به دهان یا سر یا نشان دادن ناحیه درد دیگران را متوجه درد دندانش میکند بهتر است هر شش ماه یکبار کودک توسط دندانپزشک کودکان ویزیت شود که مطمن شوید دندانها شکسته، پوسیده و یا عفونی نباشند
همچنین مقاله ای که در ادامه می خوانید، سال های قبل می باشد و با مطالعه مقاله زیر می توانید اطلاعات بیشتری در این زمینه کسب کنید:
اوتیسم یک اختلال تکامل عصبی است که برای اولین بار در سال 1943 شناختهشده است. کودکان مبتلا اغلب در سه سال اول زندگی تشخیص داده میشوند و شیوع آن در پسرها 4 برابر دختران میباشد. از علائم بارز افراد مبتلا عدم برقراری ارتباطات اجتماعی، اشکالات یادگیری و اختلالات تکلم میباشد. وضعیت دهان و دندان این کودکان نیازمند توجه ویژه میباشد زیرا به دلیل آگاهی اندک برخی خانوادهها در بسیاری از موارد این کودکان با التهابات لثه و پوسیدگیهای پیشرفته و گاهی درمانناپذیر به دندانپزشک مراجعه مینمایند. در این مطلب به معرفی مشکلات اصلی دهان و دندان این کودکان و آگاهیهای ضروری برای والدین میپردازیم.
[toc]ویژگیهای کودکان مبتلا به اوتیسم
این کودکان دارای ویژگیهای رفتاری خاصی میباشند که برخی از آنها شامل موارد زیر میباشد:
- اختلال در صحبت کردن یا اصلاً صحبت نکردن
- عدم عکسالعمل وقتیکه نام کودک را صدا میزنند بهطوریکه شاید کودک ناشنوا به نظر برسد.
- عدم برقراری ارتباط چشمی با افراد دیگر
- انجام بازیهای تکراری برای ساعات متوالی
- حساس بودن به نور، صدا، بوها و یا مزههای خاص
- تکرار کلمات و جملات گفتهشده توسط اطرافیان
همچنین این کودکان ترجیح میدهند تنها بازی کنند و دارای قوه تخیل کمی دربازیها میباشند ممکن است در بعضی از افراد مبتلا علائم بیش فعالی و زود عصبانی شدن نیز دیده شود.
وضعیت دهان و دندان در کودکان مبتلا به اوتیسم
بر طبق تحقیقات انجامشده کودکان مبتلا به اوتیسم در اغلب موارد از نظر ساختار دندان تفاوتی با کودکان عادی ندارند ولی ازآنجاییکه این کودکان تمایل زیادی به غذاهای نرم و شیرین دارند و در برخی مواقع دچار ضعف عضلات اطراف دهان و در نتیجه کاهش کارایی جویدن میباشند و حتی گاهی تمایل به نگهداشتن لقمه غذا به مدت طولانی در دهان وجود دارد میزان پوسیدگی در این کودکان بیشتر میگردد. همچنین به دلیل عدم توانایی در مسواک زدن بهطور صحیح و عدم همکاری کافی با والدین پوسیدگی و التهابات لثه در این کودکان بیشتر مشاهده میگردد.
تفاوت درمان دندانپزشکی کودک مبتلا به اوتیسم با سایر کودکان
با توجه به ویژگیهای ذکرشده مسلماً درمان دندانپزشکی یکی از چالشهای خانوادههای دارای کودکان مبتلا به اوتیسم میباشد زیرا به دلیل عدم توانایی این کودکان در پردازش صحیح، صداهای دستگاهها، نور یونیت دندانپزشکی و سایر ویژگیهای محیطی موجب ایجاد عکسالعمل در آنها میگردد و همچنین عدم برقراری ارتباطات کلامی و چشمی و کاهش تمرکز و انجام حرکات ناگهانی بدن درمان را برای دندانپزشک دشوار میسازد.
در محیط دندانپزشکی چه باید کرد؟
بهتر است در جلسه معاینه اجازه دهید کودک اندکی در محیط دندانپزشکی باقی بماند و حس آشنایی اولیه با محیط در وی ایجاد گردد.
در مورد شرایط ویژه کودک بخصوص اگر سابقه ابتلا به تشنج در وی وجود داشته است با دندانپزشک صحبت کنید.
اجازه دهید کودک اسباببازی، ملافه یا عروسک موردعلاقه خود را به همراه خود به دندانپزشکی بیاورد.
ازآنجاییکه کودکان مبتلا به اوتیسم تمایل به یکنواختی در امور مختلف دارند بهتر است کارهای دندانپزشکی آنها در یک محیط و توسط یک دندانپزشک مشخص انجام گردد این کار احتمال بهبود همکاری در جلسات متعدد را بیشتر میکند.
جلسات دندانپزشکی باید کوتاه و همراه با تشویق و تقویت رفتارهای مثبت باشد.
دندانپزشک برای درمان کودکان مبتلا به اوتیسم از روشهای خاصی که شامل معرفی وسایل دندانپزشکی و درمانهای مرحله به مرحله است استفاده مینماید همکاری شما با دندانپزشک و پیروی از دستورات وی و حفظ آرامش شما در طی درمان به بهبود روند درمان کمک میکند.
به دلیل احتمال حرکات بدنی ناگهانی این کودکان ممکن است دندانپزشک از شما بخواهد در نگهداشتن کودک کمک کنید و یا از وسایل خاصی برای این کار استفاده نماید.
درمانهای دندانپزشکی تحت بیهوشی عمومی و آرام بخشی
اوتیسم دارای انواع مختلفی بوده و شدت و علائم آن در کودکان مختلف متفاوت است. برخی کودکان مبتلا به هیچ وجه قادر به همکاری در محیط دندانپزشکی نیستند و انجام درمانهای دندانپزشکی در محیط مطب یا کلینیک ممکن است برای آنها خطرآفرین باشد همچنین به دلیل عدم همکاری کودک کیفیت کارهای دندانپزشکی انجام شده نیز ممکن است دستخوش تغییر گردند لذا برای این کودکان درمانهای دندانپزشکی تحت بیهوشی عمومی یا آرامبخشی انجام میگردد. این درمانها در محیط بیمارستانی انجام میگردد و کلیه اقدامات دندانپزشکی در اغلب موارد در یک جلسه انجام میشود. در بیشتر مواقع در صورت مساعد بودن وضعیت بیمار نیاز به بستری نبوده و پس از انجام اقدامات دندانپزشکی و بیدار شدن کامل کودک ترخیص میگردد.
اقدامات بهداشتی ضروری در منزل
والدین مسئولیت اصلی برقراری بهداشت دهان خوب را بر عهدهدارند مسواک زدن توسط خود کودک منعی ندارد ولی کافی نیست. آموزش مسواک زدن به کودک مبتلا به اوتیسم مثل بسیاری از موارد دیگر باید بهصورت مرحله به مرحله انجام گیرد مثلاً مرحله اول باز کردن درب خمیردندان مرحله دوم کنار گذاشتن درب خمیردندان مرحله سوم مالیدن خمیردندان بروی مسواک مرحله چهارم بستن درب خمیردندان و…برای یادگیری هر مرحله باید زمان اختصاص داده شود. این آموزشها باید با آرامش و بهصورت دلپذیر به کودک داده شود تا مسواک زدن بهصورت امری خوشایند به کودک معرفی گردد. در موارد شدید اوتیسم که کودکان مقاومت شدید دارند با توجه به اهمیت بهداشت دهان والدین باید روبروی یکدیگر درحالیکه زانوانشان در تماس باهم قرار دارد بنشینند و کودک روی دامان والدین قرار گیرد یکی از والدین پاها و دستان کودک را نگه دارد و والد دیگر درحالیکه سر کودک را نگهداشته عمل مسواک زدن را انجام دهد.
دندانقروچه و سایر شرایط خاص
بسیاری از کودکان مبتلا در طی شب و یا حتی روز دندانهای خود را به هم فشار میدهند و میسایند این حرکت ممکن است باعث ایجاد ترکهای مینایی و یا شکستن ترمیمهای قرار دادهشده بروی دندانها گردد.
گاهی برای کودکان مبتلا داروهای خاصی توسط پزشک تجویز میگردد بسیاری از این داروها باعث کاهش جریان بزاق و خشکی دهان میگردند.
برخی از کودکان دچار اوتیسم حتی با تحریکات جزئی مکرراً دچار ” عق زدن” (gag reflex) میشوند این امر ممکن است باعث ورود اسید معده به حفره دهان شده و موجب سایش مینای دندانها شود.
ملاقاتهای منظم دندانپزشکی
با توجه به نیازهای خاص این کودکان باید معاینات دندانپزشکی بهصورت منظم و بین 4-6 ماه یکبار انجام گردد. انجام کارهای پیشگیری مانند فلوراید تراپی توسط دندانپزشک به جلوگیری از عود پوسیدگیها کمک میکند.
4 دیدگاه. دیدگاه جدید بگذارید
سلام من دو قلو اوتیسم دارم ماندم چطور نظارم روزانه خودزنی نکنه و جیش نکنه دیگه مسواک جای خود داره همیشه درد دندان دارن قربون عظمت خدا برم یه مشکل بهم داده که صد تا مشکل کنارش هست
سلام نگهداری از کودک دچار اتیسم مشکلات خود را دارد به شما خداقوت میگوییم. باید بداتید که بچه های اتیستیک با درمانها و کاردرمانی ها در بسیاری از موارد پیشرفت های چشمگیری پیدا میکنند در نظر داشته باشید که بچههای اتیسمی استعدادهای بسیاری دارند که میتواتد شکوفا شود و باید کشف شود. داشتن بچه اتیستیک به هیچ وجه باعث سرافکندگی نیست فقط یک تفاوت است. راجع به کارهای بهداشت دهان تا جای ممکن در کنار سایر مراقبت ها باید انجام شود و با صبوری تا جای ممکن انحام دهید.
با کودک اوتیسم که بیقراری زیاد داشته سر و کار داشته باشید میبینید که خیلی از این کارهایی که ذکر کردید رو نمیشه انجام داد،مثلا مسواک زدن امکانش نیست مقاومت میکنن
سلام. باید نهایت سعی خود را بکنید و از اطرافیان در هنگام مسواک زدن کمک بگیرید.